2o ΦΕΣΤΙΒΑΛ ECM

DINO SALUZZI & ANJA LECHNER

OJOS NEGROS

Παλιό όσο και νέο, εθνικό όσο και παγκόσμιο, αρχέγονο, όσο και ρηξικέλευθο, γήινο όσο και αφαιρετικό είναι το tango του Dino Saluzzi. Η μουσική του, εμπεριέχει όλους τους ήχους και τις μνήμες της λατινοαμερικάνικης παράδοσης αναπτύσσοντας όμως ένα νέο μουσικό ιδίωμα με σύγχρονους τρόπους και χρώματα.

Στον όγδοο χρόνο της συνεργασίας τους, ο Αργεντινός μπαντονεονίστας και συνθέτης Dino Saluzzi και η Γερμανίδα τσελίστα Anja Lechner παρουσιάζουν το Ojos Nergros αποσπώντας εγκωμιαστικά σχόλια και κριτικές απ΄ όλο τον κόσμο:

... Αυτός ο μουσικός διάλογος είναι τόσο κοντά στην τελειότητα όσο λίγες μουσικές, που μπορώ να θυμηθώ, γράφει ο Richard Cook από το βρετανικό Jazz Review, σχολιάζοντας την εμπειρία του από το κονσέρτο: Είναι ελάχιστοι οι μουσικοί που μπορούν να διατηρούν ισχυρή την ταυτότητά τους μέσα στη δίνη των πολύ-πολιτισμικών επιρροών, όπως o Dino Saluzzi.

Ο σχολιαστής της SüdwestPresse, καταθέτει αντίστοιχα:
Η γραμμένη μουσική και ο αυτοσχεδιασμός εναλλάσσονταν με τέτοια φυσικότητα που όταν ο Dino Saluzzi, αυτός ο μάγος των πλήκτρων ανακοίνωσε πως το κομμάτι που μόλις είχε παίξει ήταν μια σύνθεση του ίδιου απογεύματος στο ξενοδοχείο του, κανείς δεν αιφνιδιάστηκε …Η μουσική του Dino Saluzzi είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα όπου το εύρος της μουσικής του ευφυΐας ξεπερνά τη φόρμα αυτή καθαυτή. Με την απομάκρυνσή του από ότι ακαδημαϊκό, προσεγγίζει την βαθύτερη ουσία μιας μουσικής αληθινά λαϊκής…

Κρατώντας στην εσωτερική του μνήμη αυτό το τόσο χαρακτηριστικό ιδίωμα του τάνγκο εμποτισμένο με την εθνική μελαγχολία της Αργεντινής, ο ίδιος ο Saluzzi συχνά τονίζει μέσα από τις συνεντεύξεις του: Η μουσική μου δεν είναι εγκεφαλική αλλά μια μουσική βιωματική που επιχειρεί να εκφράσει συναισθήματα, σκέψεις και μνήμες έτσι όπως υπάρχουν… ...χρειαζόμουν ελευθερία από τη φόρμα του τάνγκο. Την ίδια στιγμή νιώθω την ανάγκη να διασώσω την παράδοση. Το εγχείρημα εμπεριέχει κινδύνους, μα πρέπει να πάμε μπροστά…

....Στις αρχές του ‘80, στο Μόναχο άκουσα τον Dino Saluzzi να παίζει ζωντανά για πρώτη φορά. Έπαιζε μουσική έτσι όπως ποτέ δεν είχα ξανακούσει πριν, μια μουσική που δεν θα μπορούσα να περιγράψω με λόγια ιδιαίτερη, παράξενη αλλά και τόσο γνώριμη την ίδια στιγμή, μια μουσική που με κατέλαβε με τη γοητεία της. Είναι η δική του μουσική, μια μουσική του σήμερα με βαθιές ρίζες στην παράδοση της Αργεντινής. Από τότε, η ευχή μου να παίξω κάποια στιγμή μαζί του έγινε πραγματικότητα. Πήρε 15 χρόνια σχεδόν μέχρι να τον συναντήσω μέσα από την εταιρεία μας, την ECM. Ηχογραφήσαμε το «Kultrum» μαζί με το Rosamunde Quartet, κάνοντας παράλληλα και κάποιες συναυλίες. Μέσα από τη μουσική καθώς η φιλία μας με το Dino Saluzzi και την οικογένειά του βάθαινε, την άνοιξη του 2002 κάναμε τις πρώτες μας συναυλίες σαν ντουέτο στο Buenos Aires, λέει η Anja Lechner μιλώντας για τη συνεργασία της με τον Dino Saluzzi.

Ο Saluzzi από τη δική του πλευρά εκθειάζει την Lechner, τονίζοντας την συμβολή της όσο και το ανεξάρτητο πνεύμα της : Η Anja έχει γίνει μέρος αυτής της μουσικής χωρίς να χάσει τη δική της ταυτότητα. Πιστεύω πως αυτό είναι πολύ σημαντικό. Δεν προσπαθεί να μιμηθεί τους μουσικούς του tango. Διατηρώντας τον δικό της ήχο και χαρακτήρα κάνει τη μουσική μας καλλιτεχνικά πλουσιότερη.

Ο σχολιαστής της SüdwestPresse, εστιάζει και αυτός στο «έτερο ήμισυ» του ντουέτου: Η Anja Lechner, είναι μια μουσικός με μια ιδιαίτερη έφεση στον αυτοσχεδιασμό. Χωρίς την ασφάλεια της γραμμένης παρτιτούρας η τσελίστα κυριολεκτικά ανατέλλει μέσα από την ερμηνεία της. Είναι συναρπαστικό το πώς με το τσέλο της αφηγείται στιγμές σπαραχτικής συγκίνησης, αλλά και χαράς ή το πώς η δυναμική της ερμηνεία προσδίδει στο tango μια έντονη ζωτική δύναμη. Εδώ οι μουσικοί δεν κοιτάζουν τις νότες τους. Καθώς τα βλέμματά τους συναντώνται διαρκώς, ‘συνομωτούν’ οδηγώντας τη μουσική τους… Ήταν σαν τα δυο όργανα να συνενώνονται και μέσα απ΄ αυτή την απόλυτη συμβίωση οι μουσικοί συνεπήραν αμέσως το κοινό τους. Και το σημαντικότερο: οι μουσικοί μεταγλώττισαν τη τεχνική τους σε συναίσθημα, χωρίς περιστροφές. Η μουσική με ψυχή στην απόλυτη διατύπωσή της…

Ο Dino Saluzzi είναι μια από τις μείζονες προσωπικότητες στο χώρο της σύγχρονης μουσικής της Αργεντινής. Οι συνάδελφοί του, αναγνωρίζουν πως έχει συμβάλλει τόσο στην εξέλιξη του oργάνου, όσο και στη συνέχιση της μουσικής παράδοσης της πατρίδας του.

Γεννημένος στη Βόρεια Αργεντινή το 1935, συμμετείχε σε μουσικά σχήματα από την ηλικία των 14 ετών. Ξεκίνησε να παίζει επαγγελματικά παράλληλα με τις σπουδές του στο Buenos Aιres.Λίγο αργότερα συναντά τον Astor Piazzola και αποκτούν φιλική σχέση σε μια εποχή που το tango nuevo ήταν το ανερχόμενο μουσικό ιδίωμα.

Από τα πρώτα χρόνια της δισκογραφικής του συνεργασίας με την ECM τη δεκαετία του ‘80 ο Saluzzi είχε θερμή αποδοχή από τον παγκόσμιο τύπο: Το περιοδικό «Fanfare» κατέληγε σε έρευνά του πως ο Saluzzi είναι ο μεγαλύτερος επιζών βιρτουόζος του μπαντονεόν, ενώ το «Down Beat» τόνισε ότι «τα επεξεργασμένα στοιχεία του τάνγκο, η ινδιάνικη μουσική της Νότιας Αμερικής τα παραδοσιακά θέματα καθώς και οι αρχέγονοι ήχοι που εμπεριέχονται σαν αίσθημα με τόση ευρύτητα στη μουσική του Saluzzi αξίζουν την προσοχή μας»

Οι Times του Los Angeles σε μια ετήσια ανασκόπηση της καλύτερης μουσικής της χρονιάς σημείωνε πως «o Saluzzi είναι ένας συνθέτης σύγχρονης μουσικής με καρδιά ‘tanguero’. Οι συνθέσεις του αναδεικνύουν αυτή τη μοναδική μελαγχολία του τάνγκο. Κανείς δεν έχει τοποθετήσει τα όρια αυτού του μουσικού ιδιώματος τόσο μακριά διατηρώντας ταυτόχρονα την καθαρότητα του χαρακτήρα του.»

Πολλές και σημαντικές οι συνεργασίες του με κορυφαίους μουσικούς, ανάμεσά τους, ο Charlie Haden, ο Palle Mikkelborg ο Pierre Favre (Once Upon A Time - Far Away In The South), ο Enrico Rava (Volver), ο Marc Johnson (Cité de la Musique), ο Tomasz Stanko (From The Green Hill), ο John Surman, ο Palle Danielsson (“Responsorium”).
Τα τελευταία χρόνια ο Dino Saluzzi περιοδεύει και ηχογραφεί με τον γιο του Jose Saluzzi σαν ντουέτο, αλλά και σαν τριο με τον Marc Johnson και τον Palle Danielsson. Η συνεργασία του δισκογραφικά και συναυλιακά με το Rosamunde Quartet με το Kultrum επιβεβαιώνουν την έντονη συνθετική ιδιοσυγκρασία του Saluzzi στην οποία η σύνθεση και ο αυτοσχεδιασμός συνυπάρχουν δυναμικά.

Η Anja Lechner, σπούδασε δίπλα στους Jan Polasek, Heinrich Schiff και Janos Starker, και έλαβε υποτροφία από το Κρατικό Ίδρυμα Σπουδαστικών Επιχορηγήσεων της Ομοσπονδιακής Γερμανίας (Deutsche Studienstiftung). Το 1992 συν-ίδρυσε το Κουαρτέτο Εγχόρδων Rosamunde, του οποίου είναι βιολοντσελίστα. Έκτοτε, το Rosamunde Quartet διαγράφει διεθνή πορεία με εμφανίσεις σε διάφορα φεστιβάλ και ηχογραφήσεις για την ECM. Μεταξύ αυτών εξέχουσα θέση κατέχουν τα άλμπουμ με μουσική Haydn («The Seven Words»), Shostakovich / Webern / Burian και Valentin Silvestrov, Tigran Mansurian (String Quartets).
Η Lechner ασχολείται επί σειρά ετών με τις εκφάνσεις του αυτοσχεδιασμού σε διαφορετικές μουσικές παραδόσεις. Το ενδιαφέρον της για το Tango Nuevo οδήγησε το Rosamunde Quartet στη σύμπραξη με τον αργεντινό συνθέτη και βιρτουόζο του μπαντονεόν Dino Saluzzi. Το αποτέλεσμα της συνεργασίας αυτής ήταν το άλμπουμ με τίτλο Kultrum, το οποίο έτυχε εξαιρετικά ευρείας αποδοχής από κοινό και κριτικούς. Η σύμπραξη μεταξύ του Dino Saluzzi και του Κουαρτέτου διανύει τώρα τον ενδέκατο χρόνο της. Η Anja Lechner και ο αργεντινός βιρτουόζος του μπαντονεόν εμφανίζονται επίσης σε κοντσέρτα ως ντουέτο. Η γερμανίδα βιολοντσελίστα είναι και μέλος του τρίο Misha Alperin / Anja Lechner / Hans-Kristian Kjos Sørensen. Το δισκογραφικό τους ντεμπούτο το έκαναν με το άλμπουμ «Night» το οποίο ηχογραφήθηκε ζωντανά στο Φεστιβάλ Vossajazz της Νορβηγίας. Το 2004, η Anja Lechner έλαβε μέρος σε περιοδείες με το τρίο Abaton, στο οποίο συμμετέχουν η ελβετίδα πιανίστα Sylvie Courvoisier και ο αμερικανός βιολονίστας Mark Feldman. Έχει επίσης ηχογραφήσει με τον έλληνα πιανίστα Βασίλη Τσαμπρόπουλο μουσική του George I. Gurdjieff ( Chants Hymns and Dances), μια συνεργασία που έτυχε εξαιρετικής αποδοχής σε ολόκληρη την Ευρώπη και τις ΗΠΑ.

Το Μelos, ηχογράφηση του 2008, ήταν η εξίσου επιτυχημένη συνέχεια της συνεργασίας της Lechner με τον Βασίλη Τσαμπρόπουλο.